Ga naar
Ontstaan van de Kattenstoet (1938)
Op 13 maart 1938 trok een kleine Kattenstoet door de stad. De optocht bestond uit muziek, de stadsnar en negen ereknapen die elk een pluchen kat droegen van het stadhuis naar het belfort. Daar volgde eerst een kinderfeest waarbij plastieken katten naar het publiek werden gegooid. Na een korte pauze met beiaardmuziek en een concert van Thebaanse trompetten beklom de stadsnar de toren om de pluchen katten naar beneden te werpen, terwijl rode en witte papiersnippers door de lucht dwarrelden.
Eerder die dag hadden de inwoners al kunnen genieten van de Kattenkoers, een wielerwedstrijd die deel uitmaakte van de festiviteiten.
De Kattenstoet na de Tweede Wereldoorlog
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de Kattenstoet tijdelijk stopgezet. Op 17 maart 1946 werden de tradities opnieuw opgenomen. Een kleine stoet trok door de stad, gevolgd door de symbolische veroordeling van de kat op de Grote Markt. Daarna werden opnieuw pluchen katjes van de Hallentoren gegooid.
De geboorte van de grote Kattenstoet (1955)
Burgemeester Jan Vanderghote droomde ervan de bescheiden optocht uit te bouwen tot een groot volksfeest. Zijn opvolger, Albert Dehem, maakte die ambitie werkelijkheid. In het begin van de jaren vijftig verschenen overal in West-Vlaanderen nieuwe folkloristische stoeten. Dat vormde het ideale moment om ook in Ieper een grootschalige Kattenstoet op te zetten.
Samen met bekende Ieperlingen zoals Octaaf Mus en Daniël Merlevede werkte Dehem een indrukwekkend concept uit. Maar liefst 1.500 figuranten namen deel aan de eerste grote Kattenstoet, gekleed in schitterende kostuums. De ontwerpen van kunstenaar Frans van Immerseel werden uitgewerkt tot maskers en indrukwekkende praalwagens.
In 1955, op de tweede zondag van de vasten, vond de eerste grote Kattenstoet plaats.
Een stoet met een missie
Voor burgemeester Albert Dehem had de Kattenstoet een duidelijke betekenis. Na de verwoestingen van de oorlog wilde hij Ieper opnieuw op de kaart zetten en bezoekers naar de stad trekken. Daarnaast zag hij de stoet als een gelegenheid om relaties en gasten op een aangename manier aan de stad te verbinden.
Anderen, waaronder Octaaf Mus, legden de nadruk op de inwoners zelf. Zij wilden het typische "Iepers gevoel" herstellen dat door de oorlogsjaren was verzwakt. Door samen aan de Kattenstoet te werken ontstond opnieuw een sterk gevoel van verbondenheid binnen de gemeenschap.
Het belang van de Kattenstoet voor Ieper
Tot in de jaren tachtig was Ieper bij veel mensen vooral bekend om de Kattenstoet en minder om het oorlogstoerisme. De stoet speelde daardoor een belangrijke rol in de heropbouw van het imago van de stad.
Dankzij de Kattenstoet kreeg Ieper opnieuw nationale bekendheid en werd tegelijkertijd het samenhorigheidsgevoel onder de bevolking versterkt.
Onze stoet
Een rijke traditie vol verhalen
Rond de Kattenstoet bestaan tal van verhalen, legendes en historische anekdotes. Sommige zijn gebaseerd op feiten, andere behoren eerder tot de folklore. De stoet probeert verschillende van deze historische en culturele elementen op een aantrekkelijke manier tot leven te brengen.
Evolutie doorheen de jaren
Hoewel de Kattenstoet steeds plaatsvindt op de tweede zondag van mei, is het basisconcept doorheen de jaren opmerkelijk stabiel gebleven. Onder regisseur Roger Quaghebeur kende de stoet een bloeiperiode. Sinds 1997 zorgt regisseur Bart Cafmeyer bij elke editie voor nieuwe accenten en vernieuwingen.
Toch blijven enkele vaste thema's en tradities de kern van de stoet vormen.
Opbouw van de stoet
De Kattenstoet start traditioneel met een publiciteitskaravaan. Daarna volgen de officiële opening en inleiding door de Koninklijke Harmonie Ypriana. Na het optreden van de vlaggenzwaaiers komen verschillende historische en folkloristische taferelen aan bod, waaronder:
- Ieper Historische Stad
- Ieper Kattenstad
- Kattenverering doorheen de geschiedenis
- De kat in taal en legende
- De kat de wereld rond
De traditionele kattenworp
Na afloop van de stoet verzamelen deelnemers en toeschouwers zich aan de Hallentoren. Daar sluit de stadsnar de festiviteiten traditioneel af door enkele pluchen katjes naar beneden te werpen, een van de bekendste en meest geliefde onderdelen van de Kattenstoet.